Posts

Resultaten onderzoek naar draagvlak tweetalig onderwijs bekend

Is er in Limburg draagvlak voor het aanbieden van Nederlands- én Duitstalig onderwijs op vmbo-niveau? Dat onderzocht UMIO’s Service Science Factory (SSF) eind 2019 in opdracht van Provincie Limburg. In december presenteerde het verantwoordelijke projectteam de onderzoeksresultaten. Wij spraken met projectleider Dominique Meyers van SSF.

“Duits is nog steeds een populair vak op middelbare scholen in Limburg, terwijl de populariteit in de rest van Nederland afneemt”, geeft Dominique Meyers aan. “De toevoeging van Duitstalig onderwijs binnen het vmbo kan op termijn zorgen voor een betere aansluiting van vraag en aanbod op de Euregionale arbeidsmarkt. Daarom heeft Provincie Limburg ons gevraagd om het draagvlak voor tweetalig onderwijs te onderzoeken.”

Belangrijkste resultaten

“We hebben het onderzoek holistisch aangepakt”, vervolgt Meyers. “Dit betekent dat we deskresearch hebben gecombineerd met uitvoerig kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Daarnaast hebben we alle belangrijke stakeholders bij het onderzoek betrokken.”

In de onderzoeksresultaten wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende stakeholders: leerlingen, ouders, scholen, grensinformatiepunten en belangenverenigingen van werkgevers.

Leerlingen

Uit het onderzoek blijkt dat bijna 50% van de bevraagde vmbo-leerlingen inziet dat tweetalig onderwijs kan leiden tot een betere baan. Wel denken ze dat de tweetalige studie hen 50% extra tijd gaat kosten. Daardoor is slechts 20% van de bevraagde leerlingen bereid om ook echt ervoor te kiezen.

Verder blijkt dat leerlingen in de hoge vmbo-stromen meer interesse hebben in tweetalig onderwijs en ook meer bereid zijn om in Duitsland te werken, terwijl juist de leerlingen in de lagere, technische stromen er meer baat bij kunnen hebben. Daarnaast blijken leerlingen met hoge cijfers voor Duits meer interesse te hebben in tweetalig onderwijs dan leerlingen met lage cijfers.

Ouders

Van de bevraagde ouders zou 50% hun kind inschrijven voor tweetalig onderwijs. Van die 50% zou 65% extra willen betalen hiervoor. 94% van de ouders gaf aan dat ze in staat zijn om hun kinderen te helpen met huiswerk of taken voor het vak Duits.

Scholen

Vertegenwoordigers van scholen in de regio geven aan te willen meewerken aan een internationale regio, maar tegelijkertijd veel uitdagingen te zien op dat vlak. Voorbeelden zijn de motivatie van leerlingen, de vereiste basiskennis van de Duitse taal bij leerlingen en financiële steun voor het opleiden en begeleiden van leerkrachten.

Grensinformatiepunten

Deze partijen geven aan dat onderwijs over de cultuurverschillen tussen beide landen cruciaal is bij tweetalig onderwijs. Zo moet aandacht worden besteed aan de hiërarchische structuur en formele omgangsvormen binnen Duitse organisaties.

Belangenverenigingen

De belangenverenigingen MKB Limburg en IHK Aachen zien aan beide kanten van de grens grote tekorten aan technisch geschoold personeel. Het aantal Nederlanders dat in Duitsland werkt, is relatief laag. Duitse bedrijven werven ook niet actief in Nederland, omdat de technische opleidingen in eigen land meer de diepte in gaan terwijl in Nederland de opleidingen breder zijn ingestoken en medewerkers zich on the job kunnen specialiseren.

Dominique Meyers, tweede van links, met de overige leden van het projectteam.

Aanbevelingen

“Op basis van deze resultaten hebben we een adviesrapport opgesteld voor de provincie”, aldus Meyers. “Zo adviseren we om meer bewustzijn te creëren bij alle stakeholders – maar vooral ouders en leerlingen – over de meerwaarde van tweetaligheid. Ook raden we aan om klein te beginnen; eerst additionele taallessen en daarna eventueel uitbreiden. Verder moet er bij de invoering van tweetalig onderwijs voor certificatie worden gezorgd. Hierdoor kunnen leerlingen achteraf met een certificaat of diploma aantonen wat ze hebben gepresteerd. Een laatste belangrijk punt is het activeren van Duitse bedrijven, bijvoorbeeld door stageplekken en bedrijfsbezoeken te regelen bij deze bedrijven. Zo wordt de Duitse arbeidsmarkt tastbaar voor de leerlingen.”

Het cluster Economie en Innovatie van Provincie Limburg is zeer tevreden over het eindresultaat. De onderzoeksresultaten en het adviesrapport vormen de basis voor overleg over de te nemen stappen in 2020.

UMIO’s Service Science Factory onderzoekt draagvlak voor tweetalig onderwijs

Is er in Limburg een voedingsbodem voor het aanbieden van Nederlands- én Duitstalig onderwijs op vmbo-niveau, nu en in de toekomst? Dat onderzoekt Service Science Factory (SSF) sinds begin oktober in opdracht van Provincie Limburg. Begin december presenteert het verantwoordelijke projectteam de onderzoeksresultaten.

Waarom dit onderzoek?

Duits is een belangrijke taal in Limburg. Werkgevers aan beide kanten van de grens zitten verlegen om tweetalige werknemers. En waar elders in Nederland het vak Duits afneemt in populariteit, blijft het in Limburg een stabiele factor binnen het middelbaar onderwijs. Op sommige Limburgse scholen neemt de populariteit zelfs toe.

De invoering van tweetalig onderwijs binnen het vmbo zou op termijn kunnen zorgen voor een betere aansluiting van vraag en aanbod op de Euregionale arbeidsmarkt. Aangezien Provincie Limburg een goed onderbouwde beslissing wil nemen over dit vraagstuk, is Service Science Factory (SSF) gevraagd om het te onderzoeken. 

Wie voert het uit?

Service Science Factory (SSF) is onderdeel van UMIO, de onderwijstak voor professionals van Maastricht University’s School of Business and Economics. SSF is uniek vanwege zijn eigen methode om innovatieve oplossingen te ontwikkelen, genaamd Double Diamond. De oorsprong hiervan ligt in de Design Thinking-methodologie. Double Diamond bestaat uit vier fases: Discover, Define, Develop en Deliver. Tijdens dit project voor Provincie Limburg wordt vooral gewerkt in de eerste twee fases.

SSF heeft een projectteam samengesteld dat onder anderen bestaat uit masterstudenten van Maastricht University en studenten van de Hotel Management School Maastricht. Ook dr. Trudie Schils van de School of Business and Economics maakt deel uit van het team. Als projectexpert houdt zij zich onder meer bezig met de kwaliteitsbewaking en de analyse en interpretatie van data. Provincie Limburg legt als verbindende partij de contacten met scholen en andere stakeholders.

Hoe wordt het onderzoek ingevuld?

Het projectteam pakt het onderzoek holistisch aan. Dit betekent dat deskresearch wordt gecombineerd met uitvoerig kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Deze aanpak levert een volledig en onderbouwd resultaat op.

Alle belangrijke stakeholders worden bij het onderzoek betrokken. Denk daarbij aan leerlingen, ouders, scholen, Nederlandse én Duitse werkgevers en grensinformatiepunten.

Wanneer zijn de resultaten bekend?

Begin december presenteert het projectteam de onderzoeksresultaten in de vorm van een rapport. De belangrijkste resultaten worden ook op deze website gepubliceerd.