Dit artikel verscheen eerder in Talent magazine en is met toestemming geherpubliceerd op deze website.
Een nieuwe stap voor toekomstbestendig bestuurderschap: de opleiding ‘Succesvol starten als bestuurder’ is gelanceerd! Deze intensieve samenwerking tussen Supervisie Limburg en UMIO biedt professionals die een bestuurlijke rol vervullen of ambiëren een stevige basis om hun functie met vertrouwen en impact uit te voeren. Wij spraken Leo Urlings (programmadirecteur Supervisie Limburg) en Jef Hendrickx (partner C3 Adviseurs) over wat deze opleiding uniek maakt en welke vaardigheden nodig zijn om voorbereid te zijn op de uitdagingen van de toekomst. Steeds meer professionals willen directeur-bestuurder worden: impact maken, verantwoordelijkheid dragen en richting geven. Maar velen onderschatten wat de rol écht vraagt. Waar eerdere stappen vooral groeiden in verantwoordelijkheid, wordt een bestuurder vanaf het begin zelfsturend en krijgt nauwelijks directe aansturing.
In het interview met UMIO wordt dit haarscherp verwoord: “Je moet jezelf kunnen leiden, want niemand doet het nog voor je.” Dat klinkt logisch, maar het is een fundamentele verandering in positie, dynamiek en verwachtingspatronen. De rol van een bestuurder draait om veel meer dan inhoudelijke kennis. Waar MBA’s en managementopleidingen vooral focussen op bedrijfsvoering, legt de executive opleiding ‘Succesvol Starten als Bestuurder’ van UMIO de nadruk op de essentie van besturen:
- Governance en toezicht
- Omgaan met stakeholders
- Politiek-bestuurlijke sensitiviteit
- Morele en maatschappelijke afwegingen
- Zelfreflectie en persoonlijke ontwikkeling
De stap naar een bestuurskamer gaat niet over nóg meer inhoudelijke expertise, maar over nieuwe competenties: inlevingsvermogen, besluitvaardigheid, ethisch bewustzijn en het vermogen om rust te creëren.
Koers houden in een wereld vol ruis
Onze samenleving vraagt veel van organisaties en dus van hun bestuurders. De hoeveelheid prikkels, verwachtingen en incidenten waarmee leiders worden geconfronteerd, neemt toe. Media en politiek kunnen onvoorspelbaar zijn. De maatschappelijke druk stijgt. Toch is het volgens UMIO van cruciaal belang om niet te vervallen in reflexbestuur. Een incident in de krant is geen reden om direct de strategie om te gooien. “Je moet weten wat er speelt, maar je niet laten regeren door de waan van de dag.”
Goede bestuurders vinden de balans tussen flexibiliteit en koersvastheid. Ze anticiperen op veranderingen zonder hun fundamentele missie en visie uit het oog te verliezen. Die missie en visie vormen het kompas dat richting geeft.
Het interview maakt duidelijk dat bestuurders steeds vaker worden uitgedaagd om verder te kijken dan de grenzen van hun eigen organisatie. Thema’s als duurzaamheid, digitalisering en sociale verantwoordelijkheid zijn niet langer optionele add-ons, maar integraal onderdeel van strategisch leiderschap. Daarbij gaat het niet om KPI’s voor de bühne, maar om het diepste fundament van de organisatie: waartoe zijn wij op aarde? Goede bestuurders blijven deze vraag stellen – aan zichzelf, aan hun teams en aan hun stakeholders.
Besturen is samenwerken
De complexiteit van vandaag, van cybersecurity tot ketensamenwerking, maakt duidelijk dat geen enkele bestuurder alles alleen kan. Succesvol besturen draait om samenwerken, experts inschakelen en openstaan voor andere perspectieven. Bestuurders krijgen weinig directe feedback, waardoor fouten soms onopgemerkt blijven. Zelfreflectie is daarom essentieel. In de opleiding van UMIO wordt dit versterkt via coaching door een ervaren buddy, zodat bestuurders zichzelf tijdig kunnen bijsturen. De opleiding ‘Succesvol Starten als Bestuurder’ is ontstaan vanuit de behoefte aan een sectoroverstijgende governance-leergang. UMIO en Supervisie Limburg ontwikkelden een praktisch, academisch programma met direct toepasbare inzichten. Besturen is een vak én een groeipad: het vraagt persoonlijk leiderschap, reflectie en het vermogen om onder druk de juiste keuzes te maken. Maar het biedt ook grote voldoening en maatschappelijke impact.
Besturen is dus veel meer dan besluiten nemen; het vraagt om samenwerking, koers houden en continu leren. Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Volgens programmadirecteur Leo Urlings en Jef Hendrickx getuigt het van visie en durf dat Talent drie deelnemers afvaardigt voor deze nieuwe opleiding. We vroegen Bente Drummen, Sanne Berghmans en Roy Andriën naar hun ervaringen en inzichten: wat maakt deze opleiding uniek en welke vaardigheden zijn cruciaal voor de toekomst?
Roy vertelt: “Voor mij draait de opleiding om de vertaling van kennis, inzichten en expertise naar het bestuurlijke speelveld, een veld dat strategischer en doelgerichter is dan het woord ‘spel’ wellicht doet vermoeden. Het gaat erom vanuit een bepaalde positie, met de juiste intenties en plezier, samen met mensen een gewenste situatie te creëren en duurzaam te verankeren, zowel nu als voor de toekomst.”
Goed bestuur is vandaag de dag geen statisch of top-downproces meer, en ook het traditionele beeld van een bestuurder in een formeel, driedelig pak past steeds minder. De uitdaging ligt in het bewaken van de essentie van goed bestuur en dit tegelijkertijd af te stemmen op wat nieuwe generaties nodig hebben. Talent pakt deze uitdaging aan door te vertalen wat nodig is (de toekomst – VER) en hoe we dit effectief communiceren (TALEN). Door prioriteit te geven aan context, kunnen we beter inspelen op wat mensen werkelijk nodig hebben en zien we sneller welke beweging passend is voor de organisatie. Nieuwe generaties leven in een andere wereld dan vijftig jaar geleden en hebben meer context, verhaal en beleving nodig. Waarom precies, is iets wat we samen nog moeten verkennen; het kan liggen aan het digitale tijdperk, schermcommunicatie of het afnemen van emotie in doelen. Wat we inmiddels weten, is dat theoretische kennis door AI kan worden geleverd, terwijl de vertaling naar actie, gevoel en samenwerking mensenwerk blijft. De kern is dat we erkennen dat dingen veranderen en dat we gezamenlijk zoeken naar manieren om hetzelfde doel te bereiken, maar op een nieuwe manier die aansluit bij de huidige realiteit.
Bente: “Goed bestuur is oplossingsgericht, toekomstgericht en adaptief. Het anticipeert op veranderingen, ziet kansen, minimaliseert risico’s en houdt organisaties veerkrachtig en wendbaar.” Ze ziet dat processen en structuren soms onnodig complex zijn geworden door historische gewoonten en hiërarchie. Dit doet weinig recht aan de expertise van medewerkers, werkt vertragend en haalt energie weg. “Wat als we stoppen met bureaucratie, recht doen aan wat echt waarde heeft en weer met zijn allen aan het bed gaan staan?” De toenemende complexiteit vraagt om nieuw bestuurderschap: snel, doeltreffend en gericht op de kernactiviteiten, terwijl professionals hun talenten kunnen benutten en ontwikkelen. Bestuurders die deze beweging ondersteunen, creëren ruimte voor groei, initiatieven en samenwerking tussen generaties.
Sanne: “Goed bestuur in de zorg draait om richting geven, wendbaarheid organiseren en mensen in staat stellen hun werk met impact te doen.” De sector verandert snel, met technologische ontwikkelingen, arbeidsmarktkrapte en nieuwe verwachtingen van medewerkers. Dit vraagt om bestuurders die strategisch denken én verbonden blijven met de praktijk, zodat plannen niet los komen te staan van wat er werkelijk nodig is. Een cultuur waarin professionals gehoord worden en verantwoordelijkheid kunnen nemen, blijkt daarbij essentieel. Talent laat zien hoe open communicatie, medezeggenschap en aandacht voor de stem van professionals leiden tot meer betrokkenheid en wendbaarheid. Hierdoor kunnen we snel en effectief inspelen op de dynamiek van de zorgsector en tegelijkertijd onze eigenheid, visie en koers behouden.
Nieuwe generaties vragen om duidelijkheid, transparantie en betekenis. Bestuurders moeten keuzes helder maken, richting geven en ruimte bieden voor eigenaarschap. Succes ligt in de combinatie van een sterke visie, strategisch inzicht en het vermogen om snel te schakelen. Het gaat niet om omvangrijke plannen, maar om standvastigheid: weten wat echt nodig is en flexibel meebewegen wanneer de context daar om vraagt. De opleiding ‘Succesvol starten als bestuurder’ biedt hiervoor zowel de theoretische basis als de praktische tools, zodat bestuurders beter zijn toegerust op de uitdagingen van morgen en kunnen groeien in een snel veranderende zorgomgeving.
